Dach

Dach – górna, najwyższa część budynku, mająca za zadanie przykrycie i osłanianie go przed wpływami atmosferycznymi.
Dach składa się z konstrukcji nośnej i pokrycia. Konstrukcja dachu w budynkach o średniej wielkości jest zazwyczaj wykonana z belek drewnianych, przy większych odległościach pomiędzy ścianami zewnętrznymi stosuje się konstrukcje stalowe, żelbetowe lub z drewna klejonego.

Materiał pokrycia zależy od strefy klimatycznej, lokalnego stylu i architektury budynku. Używane są zarówno pokrycia tradycyjne, takie jak strzecha, gont czy łupek, jak i współczesne systemy pokryć dachowych zawierające membrany izolacyjne i warstwy wodoodporne. Kąt nachylania dachu również zależy od lokalnych uwarunkowań i projektu architektonicznego. W niektórych budynkach współczesnych istnieje niewielka różnica pomiędzy dachem a ścianą zewnętrzną, efekty takie uzyskuje się również przez użycie stropodachu.

Elementy dachu

Części dachu

Główne części dachu:

  • kalenica
  • kosz nazywany krawędzią koszową
  • połać dachowa
  • okap

Pozostałe elementy i urządzenia związane z dachem:

  • podbitka
  • komin
  • wyłaz
  • okno dachowe
  • ława kominiarska
  • instalacja odgromowa
  • płotki (bariery) przeciwśniegowe
  • odwodnienie dachu: wodę z opadów atmosferycznych, roztopionego śniegu odprowadza się z dachu na zewnątrz - przy pomocy rynien i rur spustowych albo do wewnątrz - przy pomocy wpustów dachowych i rur spustowych usytuowanych wewnątrz budynku.

Konstrukcja nośna

Konstrukcja nośna dachu to te elementy, które przenoszą ciężar dachu na ściany budynku. W budynkach tradycyjnych konstrukcję nośną dachu stanowi więźba dachowa, której funkcję w budynkach większych wykonują wiązary stalowe (kratownice) lub elementy żelbetowe. Współcześnie stosuje się też więźby drewniane z elementów prefabrykowanych.

Rodzaje pokrycia

Zewnętrzną warstwę dachu, narażoną na działanie warunków atmosferycznych nazywamy pokryciem. Za pokrycie służyć może:

  • słoma - wiązana i układana w strzechę. Jest to jeden ze starszych materiałów, obecnie prawie nie stosowany, choć ma swoich zwolenników jako materiał naturalny (budownictwo ekologiczne),
  • trzcina - podobnie jak słoma materiał naturalny, służący do wykonania strzechy,
  • dranica - pokrycie z desek drewnianych o większej długości,
  • gont - pokrycie z niewielkich elementów drewnianych, łączonych ze sobą przez klinowanie,
  • łupek - pokrycie z płytek kamiennych, przytwierdzanych do desek ułożonych na więźbie, dość ciężkie. Stosowane w rejonach w pobliżu złoży łupka (Francja, Wielka Brytania, Skandynawia),
  • dachówka - pokrycie układane z elementów ceramicznych lub cementowych, popularny w tradycyjnym budownictwie. Stosuje się dachówki różnych kształtów i kolorów, w zależności od technologii wypalania i dodanych barwników.
  • blacha - blacha miedziana, stalowa ocynkowana, niekiedy dodatkowo powlekana tworzywem np. poliestrem). Arkusze blachy dachowej układa się na deskowaniu i zagina na łączeniach. Odmianą blachy dachowej jest tzw. blachodachówka, pokrycie blaszane imitujące dachówkę ceramiczną, ale lżejsze od niej.
  • papa - pokrycie stosowane na dachy o małym spadku i stropodachy. Jest to materiał tani i dający możliwość szybkiego ułożenia, ale niezbyt estetyczny i o niewielkiej trwałości. Stosowany zwłaszcza na budynki tymczasowe, w wypadku stropodachów pokrycie papą obecnie wypierane jest przez bezspoinowe masy bitumiczne.
  • eternit - pokrycie uważane za bardzo szkodliwe dla zdrowia człowieka ze względu na zawartość azbestu.
  • nylon dekarski - pokrycie dachowe stworzone na bazie elastycznych polimerów. Łączy on w sobie cechy samodzielnej powłoki dachowej oraz materiału do naprawy dachów.
  • tzw. zielony dach - warstwa roślinności na podłożu organicznym, ułożona na płycie żelbetowej i warstwach izolacji. Jest to pokrycie ciężkie i wymagające dużej dokładności wykonania, stosowane dla uatrakcyjnienia bryły budynku.


Kształt dachu

Kształt dachu może być uwarunkowany klimatem (dach cztero- i dwuspadowy) lub względami estetycznymi (dach kopulasty, mansardowy).

Rodzaje dachów (ze względu na kształt):

  1. dach czterospadowy
  2. dach dwuspadowy
  3. dach pulpitowy
  4. dach mansardowy
  5. dach naczółkowy
  6. dach półszczytowy
  7. dach namiotowy
  8. dach wieżowy
  9. dach kopulasty
  10. dach hełmowy
  11. dach pogrążony
  12. dach krążynowy

... budujemy zadowolenie